Over de Academische Werkplaats Sociale Kwaliteit

Onderzoek naar de sociale kwaliteit van onderwijs

Er is een breed besef dat de sociale kwaliteit van scholen ertoe doet, zowel bij scholen zelf, de samenleving, in de wetenschap en politiek. Er is echter nog weinig bekend hoe scholen dit onderwerp het beste kunnen invullen. De onderzoeksprojecten van de onderzoeksgroep Burgerschapsonderwijs aan de Universiteit van Amsterdam zijn er op gericht deze en soortgelijke vragen te beantwoorden.

Sociale kwaliteit

Sociale kwaliteit van onderwijs is een breed begrip, met veel facetten. Burgerschap, sociale integratie, kennis van de democratische rechtstaat, persoonsvorming en brede ontplooiing van talenten, zijn voorbeelden van de onderwerpen waarom het kan gaan.

Sociale en maatschappelijke vorming van leerlingen is een belangrijk doel van onderwijs en scholen geven daar sinds lange tijd vorm aan. Denk bijvoorbeeld aan de pedagogische opdracht van de school, sociale, morele en levensbeschouwelijke vorming, milieu- en mensenrechteneducatie, intercultureel onderwijs, leerlingen inspraak of de maatschappelijke stage. Daarbij is niet één manier de beste of voor alle situaties geschikt. Scholen houden rekening met de omgeving van de school, de samenstelling van de leerlingenpopulatie, de wensen van ouders of de levensbeschouwelijke uitgangspunten van de school. Ook kunnen de doelen die scholen willen nastreven verschillen, afhankelijk van wat leerlingen nodig hebben, de visie van de school en dergelijke.

Maatschappelijke ontwikkelingen hebben de sociale taak van het onderwijs weer sterk op de voorgrond geplaatst en er is behoefte aan kennis en praktijkvoorbeelden over verdere ontwikkeling van dit onderwijs. De overheid verwacht een bijdrage van scholen, zoals de kerndoelen of de wettelijke opdracht tot bevordering van burgerschap en de nieuwe wetgeving laten zien. Ook speelt de wens, van onder andere de Onderwijsraad, om de kwaliteit van het burgerschapsonderwijs te versterken. Er zijn dus verschillende redenen die de ontwikkeling en evaluatie van sociale kwaliteit een interessant onderwerp maken. Dat geldt in het bijzonder voor zelfevaluaties, omdat die evaluaties dicht bij de eigen onderwijspraktijk blijven en de verantwoordelijk legt bij diegenen die daar direct bij betrokken zijn.