Kwaliteitscultuurscan voor Onderwijs & Organisatie

Kwaliteitszorg
Kwaliteitszorg is een cyclisch proces waarbij de kwaliteit systematisch en betrouwbaar wordt geëvalueerd en waarbij op basis van die evaluaties de kwaliteit wordt verankerd of bijgestuurd. Kwaliteitszorg bestaat uit twee pijlers: kwaliteitscultuur en kwaliteitszorgsysteem. In het onderwijs gaat het om de zorg voor een voldoende/goede onderwijskwaliteit. Daarbij is het belangrijk dat de organisatie ook op orde is om dit te realiseren.

Als we het over de kwaliteitscultuur hebben, gaat het dus om beide componenten, ondersteund door een werkend kwaliteitszorgsysteem. Dit wordt ook onderschreven door Onderwijsraad en NRO. De kwaliteitscultuur vormt de basis om echt tot een cyclische kwaliteitszorg te komen en daarmee continue aan kwaliteit te werken. En daarom hebben we de O&O-Cultuurscan ontwikkeld.

Kwaliteitszorgsysteem
Het kwaliteitszorgsysteem is het geheel van activiteiten en processen waarmee de kwaliteitszorg zichtbaar wordt gemaakt en ondersteund. Het helpt de organisatie om te voldoen aan de geldende wet- en regelgeving, externe eisen en interne eisen die binnen de organisatie worden opgesteld. Een goed ingericht systeem is merkbaar en meetbaar en biedt daarmee een belangrijke structuur voor kwaliteitszorg.

Verbinding met referentiewaarden
In het MBO werkt men aan de ontwikkeling en implementatie van het referentiewaardenmodel. De (ontwikkeling van de) kwaliteitscultuur een belangrijke factor om dat te realiseren. In het model zijn 4 vermogens (responsief, organiserend, professioneel en realisatievermogen) en 5 waarden (vertrouwen, wendbaarheid, eigenaarschap, dialoog en rekenschap) benoemd. Om de koppeling tussen kwaliteitscultuur en referentiewaardenmodel aan te brengen hebben wij de kwaliteitscultuurscan voor het MBO zodanig aangepast dat de uitkomsten van de scan vertaald worden naar een waardering voor de vermogens en waarden. Dat helpt het mbo om de stand van zaken op te nemen en juiste verbeterstappen te bepalen.

Kwaliteitscultuur
Een definitie van een kwaliteitscultuur is: “Een cultuur die stimuleert dat alle betrokkenen, zowel intern als extern, zich continu richten op het definiëren en behalen van de gewenste kwaliteit en door middel van een constructief-kritische houding streven naar de daarvoor zo nodig vereiste kwaliteitsverbeteringen.”

Volgens de Onderwijsraad zijn er zeven kenmerken, die voorwaardelijk zijn voor een sterke kwaliteitscultuur:
1  Een duidelijke, gedeelde en doorleefde onderwijsvisie voortkomend uit een open dialoog;
2  Verbeteringsgerichtheid vanuit collectief en individueel lerend vermogen;
3  Leiderschap op opleidingsniveau;
4  Een ondersteunende organisatiestructuur die aanzet tot teamwerk en samenwerken;
5  Een dragend HRM-beleid;
6  Grote studentenbetrokkenheid;
7  Externe oriëntatie.

Waarom de scan?

• Is gebaseerd op de kenmerken die door de Onderwijsraad en de NRO worden onderschreven;
• Is uitgebreider dan het onderzoekskader van de inspectie, waardoor de meerwaarde groter is;
• De scan geeft een goed beeld van de stand van zaken van de kwaliteitscultuur in uw organisatie;
• De voorwaarden voor een kwaliteitscultuur worden inzichtelijker;
• Het uitvoeren van de scan betekent op zich al een extra stimulans van het ontwikkelproces;
• De 360-graden opzet van de vragenlijst geeft aanknopingspunten om in uw organisatie een dialoog aan te gaan;
• Door de uitgebreide digitale rapportage wordt u ontzorgd in de analyse en het uitwerken van het ontwikkelingsproces.

De (rand)voorwaarden

• Het is belangrijk om te kiezen voor een maatwerk aanpak binnen uw organisatie;
• De verantwoordelijken en deelnemers moeten genoeg tijd beschikbaar hebben;
• Bij het feedbackgesprek is belangrijk dat de verantwoordelijken aanwezig zijn.

Varianten van de Kwaliteitscultuurscan

Om een indruk te krijgen van de mogelijkheden met de Kwaliteitscultuurscan hebben wij de volgende info voor alle onderwijssectoren in één tabel gezet: